پرئزیدئنت مسعود پزشکیانین نووروز بایرامی موناسیبتیله دوغما شهری اولان اورمویا غیررسمی سفرینده بعضی یئرلی سوروملولارلا گؤروشدویو دئییلیر. اونون اورمو گؤلونون اطرافیندا چکیلمیش ویدئولاری یاییلیب. بو ویدئولاردا اونون تورکجه، گؤل حاقیندا مسئوللاردان گزارش آلدیغی و بعضی خبرنگارلارلا دانیشدیغی گؤرونور.
پرئزیدئنت مسعود پزشکیانین، غربی آذربایجان ویلایتینه ائتدیگی غیررسمی سفرده حکومتین ویلایتین پروبلئملرینین حلی اوچون جدی دستک وئرهجهیینی وعد ائتدیگی دئییلیر. بو بارهده یئرلی مئدیا معلومات یاییب. پزشکیان همچینین اورمو گؤلونون سون وضعیتینه یاخیندان شاهید اولوب و بو بارهده جدی آددیملار آتاجاغینا دایر وعد وئریب. پرئزیدئنت تهرانا قاییتدیقدان سونرا اورمو گؤلو اوچون اؤزونه مخصوص بودجه ردیفی تعریف ائتدیریب. بو بارهده رضا رحمانی، غربی آذربایجان ویلایتینین والیسی مئدیایا دانیشب و مسئلهنین اهمیتلی اولدوغونو دئییب. همچینین بعضی زیرساختی لاییحهلریندن ده سؤز گئدیر. مثلاً، ائواوغلو-بازرگان یولونا ۱۰۰ میلیارد تومن دستهیین آیریلماسی دا بونلاردان بیریدیر.
مسعود پزشکیانین پرئزیدئنت سئچکیلرینده وئردیگی ان اؤنملی وعدلریندن بیری اورمو گؤلونون جانلاندیریلماسی ایدی. حاضیردا اونون پرئزیدئنت کیمی وظیفهده اولماسیندان تخمیناً ۸ آی کئچیب، لاکین بودجه مسئلهسیندن سونرا، هلهلیک گؤل ایله باغلی هئچ بیر آددیم آتیلماییب. اونون بو وعدی، خصوصیله آذربایجانلیلارین اونا سس وئرمهسینده جدی رول اوینامیشدی. هلهلیک بو بارهده پرئزیدئنتین فعالیتلرینی قیمتلندیرمک اوچون ائرکن اولسا دا، گؤل اوچون لاقئید یاناشماغین واختی چوخدان کئچیب.
کئچی جان هاییندا قصاب پیی آختاریر
پزشکیانین بو سفری غیررسمی اولسا دا، قالماقاللی اولوب. اونون سفریندن بئش گون قاباق (۲ اسفندده) اورمونون مرکزی خیابانلاریندا یوز مینلرله اینسان توپلاشمیشدی. بو آیاقلانما، داها اؤنجه کورد ساکینلرین نووروز گونو موناسیبتیله شهردن قیراقدا بیر یئرده توپلانیب «اورمو کوردیستاندیر» شوعاری سسلندیرمهلریندن سونرا، تورکلر طرفیندن تشکیل ائدیلمیشدی. کوردلرین تشکیل ائتدیگی مراسیم سوروملولارین ایذنی ایله گئرچکلشمیشدی. لاکین اوندان بیر نئچه گون قاباق، تورکلرین نووروز عرفهسینده تشکیل ائتمک ایستهدیکلری مراسیمه ایجازه وئریلمهمیشدی. کوردلرین اورمو حاقیندا سسلندیردیکلری بو تهلوکهلی و آغلا سیغماز ادعالار قارشیسیندا، اورمودا اهالی شهر خیابانلاریندا میللی شوعارلار سسلندیردیلر.
بو حادیثه ایراندا رسمی مئدیادا عکسینی تاپماسا دا، سوسیال شبکهلرده گئنیش موذاکیره اولوندو. آذربایجانلیلارین اسفندین ۲-ده اورمو خیابانلاریندا تشکیل ائتدیکلری یوروشلر، شهرین و عمومیتله غربی آذربایجانین کیملیگی ایله دئموقرافیک وضعیتینی یئنیدن گوندهمه گتیردی. کورد قروپلارینین قونشو خالقلارین تورپاقلارینا دایر ادعالاری یئنی حادیثه دئییل، اما آذربایجانین ایچینده بئله آچیق شکیلده اراضی ادعالارینین سسلندیریلمهسی حالی ایلک دفعه موشاهیده اولونوب.
بوندان ۵ گون سونرا ایسه پرئزیدئنت اورمو گؤلونون اطرافیندا، یئرلی سوروملولاردان گؤلون وضعیتی بارهده تورکجه گزاریش آلدی و اؤزو ده اساساً تورکجه دانیشدی. بو عینی زاماندا سون حادیثهلرله باغلی دا مئساژ داشیییردی. پزشکیان اورمو تورکودور و بونو داها اوّل ده دفعهلرله بیلدیریب. لاکین اونون تورکجه گزاریش آلماسی بعضی مرکزچی رفورمیستلرین ناراحاتلیغینا سبب اولوب. بو آددیما اعتراض ائدن عباس آخوندی، پزشکیانین فارسجا گزاریش آلماسینین لازیم اولدوغونو بیلدیرهرک، اونون بو بارهده اهمالکار دانیشیغینین نهایت میللتین الینه ایش وئرهجهیینی دئییب.
عباس آخوندی ایرانین اوّلکی یول و شهرسالما ناظیری، «ایرانشهری» دئییلن شووینیست فارس جریانلارینا یاخینلیغی ایله بیلینن رئفورمیست بیر سیاستچیدیر. او، تهرانداکی اونیوئرسیتهلرین بیرینده معلملیک ائدیر. همچینین، ۱۴۰۰-جو ایلین پرئزیدئنت سئچکیلرینده ده نامیزد اولوب و حاضیردا دا موختلیف سیاسی موذاکیرهلره قاتیلیر. آخوندینین بو موناسیبتی، قصابلا کئچی مثلینی خاطیرلادیر: گؤل جان هاییندا قصاب پیی آختاریر.
یاریجان اولموش جان: گؤلون سو حجمی ۲ میلیارد متر مکعبدن آزدیر
اورمو گؤلونون پروبلئملری آرتیق ۳۰ ایلدن چوخدور کی، خبردارلیغا آلینیر، لاکین دؤولت ارگانلاری بو مدت عرضینده وضعیتی دوزلتمک اوچون لازیمی تدبیرلری حیاتا کئچیرمهییبلر. ۳۴ ایل اوّل بعضی متخصیصلر، گؤلون یاخینلیغینداکی سو قویولارینین شورلاشماسی و یئرآلتی سو منبعلرینین آزالماسی بارهده خبردارلیق ائدیبلر؛ ۱۳۸۰-جی ایلده اورمو اونیوئرسیتهسینده طلبهلر ده گؤلون پیس گلهجهیی بارهده کنفرانس کئچیریبلر، اما هر ایکی حالدا تدبیر گؤرولمهییب.
۱۳۸۹-جو ایلین فروردین و اردیبهشتده باش وئرن کوتلهوی اعتراض آکسییالاری گؤلون وضعیتینین جیددیلیگینی اورتایا قویوب. پارلامئنتین گؤلون برپاسی لاییحهلرینه لاقئید یاناشماسی نتیجهسینده یارانان بو اعتراضلار پلیس قوّهلرینین زوراکیلیغی ایله نتیجهلهنیب. بوندان علاوه، موختلیف پرئزیدئنت نامیزدلرینین و پزشکیاندان اوّل سئچیلمیش سون پرئزیدئنت ایبراهیم رئیسینین وئردیگی وعدلره باخمایاراق، وضعیت داها دا پیسلشمیشدیر؛ گؤلون سو حجمی ۴۰ ایل اوّل اولان ۳۱ میلیارد متر مکعبدن 1 میلیارد ۹۵۰ میلیون متر مکعبه دوشوب.
آراشدیرمالار گؤستریر کی، گؤلون قوروماسینین اساس سببی ایقلیم دییشیکلیکلری و قوراقلیق دئییل، پیس ایدارهچیلیک و فساددیر. دؤولتین سد لاییحهلری، یئرآلتی سو منبعلریندن حاق-حسابسیز سو گؤتورمه کیمی تدبیرلری بو ائکولوژی بحرانین درینلشمهسینه سبب اولوب. عینی زاماندا، چئوره عیرقچیلیگی مسئلهسی ده ائتنیک آزلیقلارین یاشادیغی بؤلگهلرده اطراف موحیط پروبلئملرینه لاقئید یاناشیلماسینی ایضاح ائدیر. بو وضعیت گونئی آذربایجاندا یاشایانلارین ان حساس مسئلهلریندن بیری کیمی هله کی وارلیغینی سوردورور.
گؤلون اؤزونه مخصوص بودجهسی اولماسی مثبت بیر آددیم کیمی گؤرونور لاکین گئرچک و اوبیئکتیو نتیجهلره سبب اولاجاغی بارهده هئچ بیر تأمینات یوخدور. پزشکیانین گؤلون دیریلمهسی وعدینین اوستوندن چوخ کئچمهییب و بؤلگه اهالیسی بو بارهده جدی آددیملارین آتیلماسینی گؤزلهییر.